Cukrzyca typu 2, a kwasy tłuszczowe omega-3

Omega-3 i cukrzyca

Poniżej prezentujemy Państwu przetłumaczony przez redakcję NORSAN Polska artykuł, pt. „KORZYŚCI Z KWASÓW TŁUSZCZOWYCH OMEGA-3 Z RYB W CUKRZYCY TYPU 2” z 12 kwietnia 2014 r., autorstwa Joyce A. Nettleton, DSc, RD

W tym roku u miliona osób w Stanach Zjednoczonych zostanie zdiagnozowana cukrzyca. Już teraz dziewięć z każdych 100 osób w wieku powyżej 20 lat ma tę chorobę lub jej wczesne objawy ostrzegawcze. Obecnie jest o 50% więcej osób z tą chorobą niż 10 lat temu. Z wiekiem cukrzyca typu 2 jest bardziej prawdopodobna, jeśli ktoś ma nadwagę, wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie), podwyższone stężenie lipidów we krwi i prowadzi siedzący tryb życia. W sytuacji, gdy na cukrzycę choruje 17 milionów ludzi, pilnie potrzebna jest lepsza profilaktyka i leczenie. Nowe dowody wskazują, że oleje zawarte w bogatych w tłuszcz rybach mogą pomóc w walce z tą plagą.

Poziom cukru we krwi na czczo

Cukrzyca jest zaburzeniem metabolizmu węglowodanów, w którym poziom cukru we krwi przekracza normę.

Normalny < 110 mg/dl* Powyżej > 110 mg/dl i
normalny < 126 mg/dl
Prowizoryczna cukrzyca ³ 126 mg/dl

*d/L lub decylitr = 100 ml

Co to jest cukrzyca typu 2?

Cukrzyca jest chorobą metabolizmu węglowodanów, której cechą charakterystyczną jest wysoki poziom cukru we krwi. Cukrzyca typu 1 odzwierciedla brak insuliny, hormonu, który kontroluje poziom cukru we krwi. Cukrzyca typu 1 jest wyłączona z tej dyskusji. W cukrzycy typu 2, która jest znacznie bardziej powszechna niż cukrzyca typu 1, insulina jest obecna, ale działa nieprawidłowo. W rezultacie poziom cukru we krwi wzrasta. Typowe objawy cukrzycy to częste oddawanie moczu, częste pragnienie i utrata wagi. Objawy ostrzegawcze mogą jednak wystąpić przed zdiagnozowaniem choroby.

Wysoki poziom cukru we krwi odzwierciedla oporność na insulinę. Oznacza to, że hormon insulina jest mniej skuteczny w ułatwianiu wchłaniania cukrów i kwasów tłuszczowych do tkanek. W rezultacie wzrasta zarówno poziom cukru, jak i kwasów tłuszczowych we krwi. Aby to zrekompensować, trzustka produkuje więcej insuliny, starając się obniżyć poziom cukru we krwi. Wątroba pobiera kwasy tłuszczowe i oddaje je do krwi w postaci tłuszczu połączonego z białkami. Są one mierzone klinicznie jako lipoproteiny VLDL. W cukrzycy poziom VLDL jest znacznie podwyższony, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia chorób serca. W miarę postępu cukrzycy, trzustka traci zdolność do produkcji insuliny. Prowadzi to do pogorszenia stanu innych tkanek i rozwoju problemów z krążeniem, nadciśnienia, chorób nerek, zaburzeń regulacji krzepnięcia krwi, retinopatii, a przede wszystkim chorób serca. Leczenie za pomocą leków, diety, utraty wagi i ćwiczeń fizycznych może opóźnić, a nawet zatrzymać ten łańcuch zdarzeń.

Zapobieganie i leczenie cukrzycy

Osoby z cukrzycą są 6 razy bardziej narażone na pierwszy zawał serca i 3 do 8 razy bardziej narażone na śmierć z powodu chorób serca niż osoby bez tej choroby. Z tego powodu leczenie cukrzycy koncentruje się na kontrolowaniu poziomu glukozy i insuliny oraz zapobieganiu chorobom serca.

Wiele leków jest bardzo skutecznych, gdy są stosowane w celu obniżenia poziomu cukru we krwi, poprawy działania insuliny, obniżenia ciśnienia krwi i poziomu lipidów oraz poprawy krążenia. Niektóre leki, takie jak inhibitory ACE stosowane w celu obniżenia ciśnienia krwi, zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób serca w większym stopniu niż ma to miejsce w przypadku samego obniżenia ciśnienia krwi. Dieta może niekiedy zwiększyć skuteczność leków i zmniejszyć wymaganą dawkę. Uwzględnienie stylu życia może być jeszcze bardziej pomocne. W studium w New England Journal of Medicine, w lutym 2002 r., wykazano profilaktykę cukrzycy u osób zagrożonych cukrzycą, porównując zmianę stylu życia z lekiem obniżającym poziom glukozy. Obie grupy porównano z osobami, którym podawano „atrapę” pigułki. Po prawie 3 latach, ludzie, którzy zmienili swój styl życia bez leków mieli o 58% mniej cukrzycy. Osoby przyjmujące lek obniżający poziom cukru miały o 31% mniej. Przyjęcie zdrowego stylu życia może zrobić ogromną różnicę!

Oto, co działa:

Interwencja stylu życia oznacza utratę wagi, regularne ćwiczenia i zdrowe nawyki żywieniowe. Utrata wagi zasługuje na wysoki priorytet, ponieważ 80% osób z cukrzycą ma nadwagę lub otyłość brzuszną. Utrata wagi zmniejsza prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy, spowalnia jej postęp i poprawia kontrolę glikemii. Inne korzyści wynikające z utraty wagi to obniżenie ciśnienia krwi, poprawa lipidów we krwi oraz zmniejszenie szansy na arytmię serca. Im więcej się schudnie, tym lepiej. Nawet niewielka utrata wagi – nie pozwalająca na osiągnięcie idealnej wagi – przynosi znaczną poprawę.

Regularne ćwiczenia fizyczne przeciwdziałają wielu szkodliwym skutkom insulinooporności. Poprawiają kontrolę glukozy i poziom lipidów we krwi, zwiększają przepływ krwi i funkcjonowanie naczyń krwionośnych, poprawiają kondycję, zmniejszają ryzyko chorób serca i mogą ułatwić utratę wagi. Jako bonus, czujesz się lepiej! Istnieją pewne kontrowersje co do tego, ile, jak długo i jak często ćwiczyć. Dobrym początkiem są 3-4 razy w tygodniu sesje ćwiczeń o umiarkowanej intensywności trwające od 30 do 60 minut. Intensywność powinna być zwiększana stopniowo. Uwaga: stan zdrowia każdego człowieka i ryzyko jego wystąpienia są różne, więc jeśli cierpisz na cukrzycę lub chorobę serca, lekarz powinien określić odpowiedni poziom, rodzaj i częstotliwość ćwiczeń.

Modyfikacja diety jest podstawową strategią kontroli cukrzycy. Tradycyjnie, dieta cukrzycowa kładła nacisk na ograniczenie spożycia cukru. Współczesne zalecenia dietetyczne uznają, że całkowita ilość węglowodanów jest ważniejsza niż ich rodzaj. Diety o bardzo niskiej zawartości węglowodanów są zwykle bogate w tłuszcze i dlatego wiążą się z przyrostem masy ciała i chorobami serca. Wybieranie produktów spożywczych na podstawie ich indeksu glikemicznego, czyli miary ich zdolności do wywoływania gwałtownego wzrostu glukozy we krwi, jest kontrowersyjne i nie jest wiarygodnym przewodnikiem w planowaniu posiłków. Kluczem jest umiarkowane spożycie węglowodanów pochodzących z pełnego ziarna, roślin strączkowych, owoców i warzyw. Pokarmy te mają generalnie najniższy indeks glikemiczny.

Wielu naukowców stawia na pierwszym miejscu ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych, ponieważ są one silnie związane z chorobami serca. Pokarmy o wysokiej zawartości tłuszczów nasyconych obejmują tłuszcze mleczne – masło, większość serów i pełne mleko – większość tłuszczów zwierzęcych, twarde margaryny, oleje kokosowe i palmowe. Kwasy tłuszczowe trans również przyczyniają się do rozwoju chorób serca. Kwasy tłuszczowe trans powstają podczas produkcji tłuszczów stałych, takich jak margaryna i skrobia. Wiele komercyjnych i przygotowywanych w restauracjach potraw smażonych i pieczonych zawiera duże ilości kwasów tłuszczowych nasyconych i trans. Ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych i trans poprawia poziom lipidów we krwi i może spowolnić rozwój cukrzycy.

Cukrzyca występuje częściej u osób, które spożywają najwięcej tłuszczu. Ograniczenie ilości spożywanego tłuszczu może ułatwić utratę wagi i poprawić niektóre parametry cukrzycy. Rozsądne jest stosowanie głównie tłuszczów jednonienasyconych, takich jak te zawarte w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym i olejach o wysokiej zawartości kwasu oleinowego, przy jednoczesnym ograniczeniu tłuszczów nasyconych. Spożywanie bogatych w tłuszcze ryb co najmniej dwa razy w tygodniu wzbogaca je o korzystne dla zdrowia kwasy tłuszczowe omega-3. Pozostała część zdrowej diety cukrzycowej zawiera dużo chudych, bogatych w białko pokarmów, takich jak drób, ryby i rośliny strączkowe. Pokarmy te nie podnoszą poziomu glukozy we krwi.

Kwasy tłuszczowe omega-3, występujące głównie w bogatych w tłuszcz rybach, takich jak łosoś, pstrąg tęczowy, makrela i sardynki, przynoszą korzyści zdrowotne, których nie można znaleźć w innych pokarmach. Omega-3 pochodzące z ryb są wysoce wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi, które obniżają poziom trójglicerydów, zmniejszają nieprawidłowe rytmy serca, obniżają ciśnienie krwi w niewielkich, ale znaczących ilościach i poprawiają regulację krzepnięcia krwi. W dużym badaniu obejmującym ponad 11 000 osób z chorobami serca, dzienne spożycie około jednego grama oleju rybiego zmniejszyło śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych o 30%, a nagłą śmierć sercową o 45%. Jeden gram oleju rybiego odpowiada 3 uncjowej porcji łososia. Omega-3 mogą również zwiększać skuteczność statyn, leków powszechnie przepisywanych w celu obniżenia poziomu cholesterolu LDL we krwi.

Badania populacji takich jak Eskimosi z Alaski i Grenlandii, którzy często jedzą tłuste ryby lub zwierzęta morskie bogate w omega-3, nauczyły nas bardzo wiele. Tradycyjnie, ta ludność miała bardzo mało chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy. Japończycy, którzy również spożywają duże ilości ryb, mają znacznie niższe wskaźniki chorób serca i cukrzycy niż Amerykanie. Jak te populacje przyjąć zachodnie nawyki żywieniowe i ćwiczenia mniej, ich częstość występowania otyłości i cukrzycy gwałtownie rośnie. Czy początki cukrzycy mogą być zmieniony, jeśli ludzie zagrożeni tą chorobą wznowią jedzenie więcej żywności bogatej w omega-3? Dr Sven Ebbesson z University of Virginia szukał odpowiedzi w badaniu 44 mieszkańców Alaski, którzy mieli wczesne objawy cukrzycy – upośledzona tolerancja glukozy i nadwaga. Eskimosów poproszono o spożywanie mniejszej ilości pokarmów o wysokiej zawartości tłuszczów nasyconych, a więcej tradycyjnych produktów, zwłaszcza ryb i zwierząt morskich. Po 4 latach u żadnej z osób nie doszło do rozwoju cukrzycy typu 2, mimo że nie stracili na wadze. To obiecujące badanie musi zostać potwierdzone na większej liczbie osób.

Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą być szczególnie korzystne dla osób z nadwagą i nadciśnieniem, które są na dietach odchudzających. Dr Trevor Mori i współpracownicy z University of Western Australia wykazali ostatnio, że u osób stosujących dietę odchudzającą, która zawierała codziennie bogate w tłuszcze ryby, nastąpiła poprawa metabolizmu glukozy i insuliny. Ludzie na tej samej diecie bez ryb nie mieli takiej poprawy. Obie grupy straciły taką samą ilość wagi, ale obniżenie ciśnienia krwi było większe wśród osób jedzących ryby niż tych, które ich nie jadły. Nawet u osób, które nie straciły na wadze, codzienne spożywanie ryb obniżyło ciśnienie krwi. Tak więc, osoby z cukrzycą, które regularnie jedzą ryby, mogą zwiększyć korzyści płynące z utraty wagi, poprawiając kontrolę glukozy i ciśnienie krwi.

Wreszcie, od lat wiadomo, że kwasy omega-3 pochodzące z ryb zmniejszają prawdopodobieństwo powstawania zakrzepów krwi, które prowadzą do zawałów serca i udarów mózgu. Poprawiają one również krążenie krwi. Korzyści te zostały wykazane w kontrolowanych badaniach klinicznych i występują bez niekorzystnych zmian w poziomie glukozy lub aktywności insuliny. American Diabetes Association i American Heart Association zalecają spożywanie tłustych ryb jako bezpiecznego i skutecznego sposobu na uzyskanie korzyści zdrowotnych omega-3 dla serca. Regularne spożywanie tłustych ryb jest ważną strategią poprawy zdrowia w cukrzycy.

Zapobieganie i leczenie cukrzycy typu 2

-Zmiana stylu życia
-Regularne ćwiczenia – najpierw skonsultuj się z lekarzem.
-Zdrowe odżywianie kwasy tłuszczowe Omega-3
-Utrata wagi
-Regularne ćwiczenia fizyczne, 30-60 minut 3-4 razy w tygodniu, umiarkowana intensywność
-Ogranicz żywność o wysokiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych i kwasów tłuszczowych trans
-Stosuj oliwę z oliwek, olej rzepakowy i oleje o wysokiej zawartości kwasu oleinowego
-Wybieraj węglowodany bogate w błonnik, takie jak pełne ziarna, rośliny strączkowe, owoce i warzywa
-Dwa lub więcej razy w tygodniu jedz bogate w tłuszcz ryby, takie jak łosoś

Menu